Akü (şarj) ikaz lambası yanıyorsa sorun akü mü alternatör mü

Akü şeklindeki lamba, akünün sağlığını değil şarj sisteminin motor çalışırken görevini yapıp yapmadığını gösterir. Mazda ve Kia kılavuzları yanışı alternatörde ya da şarj sisteminde arıza olarak tanımlıyor. Yanıyorsa araç, akünün kalan enerjisiyle gidiyor demektir; Mazda, motorun ansızın durabileceği için sürüşe devam edilmemesini istiyor.

Lamba yandığında üreticiler ne söylüyor

• Mazda: Yolun kenarına çekip yol dışında park et, sürmeye devam etme ve aracı yetkili servise götür.
• Kia: En yakın güvenli yerde dur, motoru kapat ve alternatör kayışının gevşek ya da kopuk olup olmadığına bak; sonra yetkili servise götür. Kia lambanın kontak açıldığında da yandığını yazıyor, yani asıl işaret motor çalıştıktan sonra yanık kalmasıdır.
• Honda: Kısa bir süre duracaksan motoru kapatma, çünkü yeniden çalıştırmak akünün kalan şarjını hızla tüketebilir (Honda).

Mazda ve Kia kılavuzları gidilebilecek bir süre ya da mesafe vermiyor; yönerge durmak.

İki voltaj ölçümü akü ile alternatörü ayırır

Bir multimetre yeterli. Interstate Batteries, ölçümden önce farları iki dakika yakıp söndürerek akü yüzeyindeki şarjı gidermeyi, sonra kutup başlarını ölçmeyi öneriyor (Interstate). İki okuma yorumu belirler:

• Motor kapalı: Şarjlı bir akü en az 12,6 V gösterir; Interstate ve Optima aynı eşiği veriyor.
• Motor çalışırken: Optima kutup başında yaklaşık 13,7 ile 14,7 V bekliyor; Interstate 13 V'un üstünü yeterli sayıyor.

• Kapalıyken düşük, çalışırken normal: Şarj sistemi iş görüyor, akü boşalmış ya da zayıf. Optima bu durumda akünün yalnızca şarj edilmesinin yeterli olabileceğini belirtiyor.
• Çalışırken de düşük (13 V altı): Sorun şarj tarafında: alternatör, regülatör, kayış ve kasnak ya da kablolama. Interstate, bu değerin altında akünün de alternatörün de bozuk olabileceğini söylüyor; Optima kayış, kasnak ve kabloyu da nedenler arasında sayıyor. Bu durumda yeni akü takmak sorunu çözmez, çünkü akü şarj olmuyor.

Voltmetre kaba bir kontroldür: akü boşta iyi gösterip yük altında çökebilir. Optima, aküyü asıl yük testinin ölçtüğünü belirtiyor. AGM gibi farklı akü türlerinde ve üreticiye göre aralıklar kayabilir; aracın servis kılavuzundaki değer önceliklidir.

Önce kayış, sonra kablo ve regülatör

Lamba yanıyorsa ilk bakılacak yer kayıştır; Kia da durduktan sonra ilk iş olarak kayışın gevşeklik ve kopukluk kontrolünü istiyor. Kayış sorunu bazı motorlarda yalnızca şarj kaybı anlamına gelmiyor:

Bu kayıtta şarj lambası, kayış gıcırtısı ve ani stop birlikte geçiyor: yardımcı V kayışı atıp triger kayışına dolandığında supap ve motor hasarı oluşabiliyor. Lambaya kayış sesi eşlik ediyorsa servise gitmeyi ertelemenin bedeli şarj kaybından büyük olabilir.

Elektrik tarafında alternatörün voltaj regülatörü örnek:

Bu kayıtta akü lambasına farlarda ve göstergede dalgalanma, akünün sık boşalması eşlik ediyor; kontrol maddesi de motor çalışırken şarj voltajının ölçtürülmesi.

Lamba yanmadan da akü bitebilir

Tersi de geçerli: şarj sistemi sağlam olduğu halde akü boşalabilir. Sitedeki 12 voltluk akü kayıtlarında hafif hibrit ve fişli hibritlerde şarj yönetimi yazılımının ve bekleme halindeki elektronik modüllerin aküyü boşalttığı, sorunun akü ya da alternatör değişiminden sonra bile geri gelebildiği anlatılıyor. Bu kayıtların belirtileri arasında şarj lambası değil, uzun beklemeden sonra çalışmama ve gösterge panelinde çoklu uyarı geçiyor.

İkinci el araçta iki ölçümü de satıcının yanında yaptır; kontak açıkken lambanın yanıp motor çalışınca söndüğünü gör. Hibritlerde araç hazır konuma geçmiyorsa 12 V yardımcı aküyü ölçmek, yüksek voltajlı aküyü suçlamadan önce yapılacak ilk kontrollerden biridir.