P0128 soğutma suyu sıcaklığı düşük kodu ve termostat: motor neden ısınamıyor
P0128, motorun beklenen çalışma sıcaklığına zamanında ulaşamadığını söyler; aşırı ısınma kodu değildir. En sık sebep açık takılı kalan termostattır, ama sıcaklık sensörü, soğutma suyu seviyesi ve ECU yazılımı da aynı kodu yazdırabilir.
P0128, motorun aşırı ısındığını değil yeterince ısınamadığını bildirir: soğutma suyu, termostatın açılma sıcaklığına makul bir sürede ulaşmıyor. Kodun adı da bunu söylüyor: Coolant Thermostat (Coolant Temperature Below Thermostat Regulating Temperature). Çoğu araçta sebep açık takılı kalmış termostattır, ama sıcaklık sensörü, soğutma suyu seviyesi ve ECU yazılımı da aynı kodu yazdırabilir.
Aciliyet açısından kod hararet gibi bir tehdit değil. Hyundai'nin 2017 Elantra (AD) için yayımladığı hizmet kampanyası, kod yazdıran termostat kusurunda sürüş sorunu görülmediğini belirtiyor ve termostatın kod görülmese de değiştirilmesini şart koşuyor. Samarins da araç düzgün çalışıyor, soğutma suyu yeterli ve kalorifer ısıtıyorsa durumun genellikle büyük bir sorun olmadığını, ama yakıt tüketimini etkileyebileceğini yazıyor (Samarins).
Kod termostatı değil, ısınma hızını yargılar
ECU termostatı doğrudan ölçmez. Soğuk bir çalıştırmadan sonra, belirli çalışma koşulları sağlandığında, soğutma suyunun beklenen sıcaklığa gelip gelmediğine bakar; gelmemişse termostatın açık kaldığını varsayar. Chrysler bu denetimi ‘termostat makullük (rationality) kontrolü’ diye adlandırıyor (Chrysler bülteni). Motor dergisinin 2003 Ford Focus için anlattığı örnekte test, çalıştırma anındaki emme havası sıcaklığının uygun aralıkta olmasını ve aracın orta yükte, belirli bir hızın üzerinde sürülmesini bekliyor; eşikler üreticiye ve modele göre değişiyor (Motor).
Bu mantığın pratik sonucu şu: kod soğuk havada daha kolay çıkar. Samarins arıza lambasının soğuk havada yanıp sönebildiğini yazıyor. Yazın kodun hiç görülmemesi, sınırda çalışan bir termostatın sağlam olduğunu göstermez.
Termostat dışındaki sebepler
- Sıcaklık sensörü: Sensör sıcak suyu soğuk gösteriyorsa ECU motorun ısınmadığını sanır; termostat sağlam olsa da kod yazılır.
- Yerinden oynamış termostat ya da sızdıran conta: Chrysler'ın 3.5 litre V6 motorlu bazı modellerinde (2008-2010 300, Charger, Magnum ve 2009-2010 Challenger) termostat yuvasından kayıp suyu yan yoldan geçirebiliyor ve bu kodu yazdırıyor. Çözüm olarak termostatın üzerine bir pul (shim) takılıyor, kod yazılmışsa gövde kiti değişiyor.
- Soğutma suyu seviyesi düşük: Samarins bunu da nedenler arasında sayıyor; ilk iş soğukken seviyeyi kontrol etmek.
- Hiç durmayan radyatör fanı: Motoru gereğinden fazla soğutuyor.
- Emme havası sıcaklığı sensörü: Testin başlama koşulunu bozabiliyor.
- Yazılım: Samarins'in aktardığına göre GM (2006 Malibu, Impala ve Pontiac G6 için bir bülten), Nissan (2007 Altima ve Sentra), Mazda (bazı 3 ve 5 modelleri) ve Chrysler, Jeep, Dodge'un bazı modelleri için PCM'in yeniden programlanması öneriliyor.
- Üreticinin bilinen kusuru: Samarins'in aktardığına göre Subaru'nun 2013-2014 Legacy, Forester ve Impreza için bülteni diğer sebepler elendikten sonra termostat ve contanın değişmesini söylüyor; Hyundai'nin Elantra kampanyası yukarıda.
Sensör mü termostat mı: iki ölçümle ayırmak
İki parça aynı kodu verdirdiği için ayrım, ECU'nun gördüğü sıcaklık ile gerçek sıcaklığı karşılaştırmakla yapılır:
- Soğuk başlangıç: Motor tamamen soğukken tanı cihazındaki sıcaklık dış havaya yakın olmalı. Değilse sensör ya da bağlantısı şüpheli (Samarins).
- Sürüşten sonraki değer: Samarins, yaklaşık 10 dakikalık sürüşün ardından motorun 82-105 °C (180-220 °F) aralığına gelmesini bekliyor. Aracın termostat değeri bu aralığın neresinde olduğunu belirler, servis kılavuzundan öğren.
- Gerçek sıcaklıkla karşılaştırma: Tarayıcıdaki değeri termostat gövdesine tutulan kızılötesi ısıölçerle karşılaştır (Carista). Gövde sıcakken tarayıcı düşük gösteriyorsa sensör; ikisi de düşükse termostat açıkta kalıyor demektir. Parlak metal yüzeyde kızılötesi ölçüm birkaç derece sapabilir, tam eşleşme bekleme.
- Isınma eğrisi: ECU'nun gördüğü sıcaklığı canlı grafikte izle. Yükselişin hedefe varmadan düzleşmesi termostatı, ani sıçrama ya da kopma kablo ve soketi düşündürür.
Termostatın test edilmesi ise zordur, çünkü çoğu zaman düzgün çalışıp yalnızca ara sıra takılır. P0128'li çoğu araçta Samarins'e göre sonunda termostat değiştiriliyor.
Kodla sürmenin bedeli
Termostat açık kalıyorsa motor geç ısınır. Samarins yavaş ısınmayı, soğuk havada otoyolda sıcaklığın düşmesini ve olası yakıt tüketimi artışını belirtiyor; kaloriferin geç ısınması da bunun doğal sonucu. Motor, yakıtı oksijen sensörlerinin geri bildirimine göre ayarladığı kapalı çevrim moduna ancak yeterince ısındığında geçer. Kaynaklar, ısınamayan motorun kapalı çevrime geçemeyebileceğini ve bunun bazı emisyon denetimlerinin tamamlanmasını zorlaştırabileceğini söylüyor. Kapalı çevrim için yetersiz sıcaklığı bildiren ayrı bir kod da var: P0125.
Açık değil kapalı takılan termostat bambaşka bir tablodur ve aşırı ısınmaya götürür. P0128'de motor sıcaklığı yerinde, kalorifer ısıtıyorsa acelen yok; ama sorunu uzun süre bırakma, çünkü ısınamayan motor daha fazla yakıt harcar.
İkinci elde kış sabahı sınaması
- Soğuk motorla yola çık: Sıcaklık ibresinin ortaya gelmesi ne kadar sürüyor? Kısa yolda hiç yükselmeyen ya da otoyolda düşen ibre şüphelidir.
- Kalorifer: Soğuk bir sabahta hava makul sürede ısınıyor mu?
- Mevsimi hesaba kat: Yazın yapılan bir sınamada kodun görülmemesi termostatın sağlam olduğunu göstermez. Satıcıdan kışın arıza lambasının yanıp yanmadığını sor.
- Termostat gövdesi: Gövde çevresinde sızıntı izi (kuruyup kristalleşmiş soğutma suyu kalıntısı) ara; sitede gövde sızıntısı bazı modellerde kayıtlı bir arıza.
Soğutma sistemi arızalarının genel tablosu için soğutma ve hararet sayfasına bak. Sitede termostat ve gövdesiyle ilgili kayıtlardan ikisi: