P20EE ve diğer AdBlue (SCR) arıza kodları

AdBlue sisteminin arıza kodlarının büyük kısmı sıvı seviyesiyle değil, sistemin dozlayıp dozlamadığıyla ve katalizörün azot oksitleri (NOx) yeterince dönüştürüp dönüştürmediğiyle ilgilidir; seviye uyarısı ayrı bir konudur. SCR (seçici katalitik indirgeme), egzoza püskürtülen AdBlue (üre çözeltisi) ile NOx'u azot ve suya çeviren sistemdir. En çok kafa karıştıran kod P20EE: SCR NOx katalizörü veriminin 1. bankta eşiğin altında kaldığını söyler. Katalizörü suçlamaya elverişlidir, ama bir sonuç kodudur; arkasında sıvı, sensör, enjektör, egzoz kaçağı ya da sınama koşulları olabilir.

Kod adından katmanı okumak

Kodların İngilizce adlarında “reductant” (indirgeyici, yani AdBlue) ve “SCR” geçer. Adına bakınca sorunun hangi katmanda olduğu kabaca anlaşılır:

• Verim (P20EE): SCR NOx katalizörü verimi eşiğin altında, 1. bank. Zincirin son halkası; öncesindeki her şey bunu bozabilir.
• Sistem performansı (P204F): İndirgeyici sistem performansı, 1. bank. Volkswagen'in servis ipucu bu kodu P20EE ve P207F ile aynı başlıkta topluyor.
• Sıvı kalitesi (P207F): İndirgeyici kalitesi performansı. Adı sıvıyı gösterir ama arkasında dozaj ya da sensör sorunu da çıkabilir (aşağıda).
• Basınç (P20E8, P20E9): İndirgeyici basıncı çok düşük, çok yüksek. Bakılacak yer pompa modülü ve hatlar.
• Enjektör devresi (P2047 ve komşuları P2048, P2049): İndirgeyici enjeksiyon valfi devresi, 1. bank 1. ünite. Devre kodları kabloyu, fişi ve valfi gösterir.
• Isıtıcı (P20B9): İndirgeyici ısıtıcı A kontrol devresi açık. AdBlue soğukta donabildiği için tankta ve hatlarda ısıtıcı bulunur.

Bunlar ortak kod adlarıdır; kodun hangi koşulda ve hangi eşikle kaydedileceğini her üretici kendisi belirler.

P20EE neden bir sonuç kodu

Volkswagen grubu araçlar için tanı yazılımı geliştiren Ross-Tech'in P20EE sayfası olası nedenleri sıralıyor: katalizör veriminin gerçekten düşmesi, yukarı ya da aşağı akım NOx sensörlerinden birinin arızası, indirgeyici enjektörü, AdBlue kalitesi, yanlış dozaj, katalizör öncesindeki egzoz kaçağı, katalizör sıcaklığının aralık dışında kalması ve DPF rejenerasyonunun ölçümü bozması. Katalizörün kendisi listenin yalnızca bir maddesi.

Verim denetimi dar bir pencerede çalışıyor. Aynı sayfa, izleme ölçütlerini resmî onarım kılavuzlarından aldığını belirtiyor ve kontrolün yapılması için şu koşulların birlikte sağlanmasını istiyor: iki NOx sensörü hazır, üre dozajı aktif, adaptasyon ve DPF rejenerasyonu aktif değil, modellenen (hesaplanan) katalizör sıcaklığı 240 ile 350 °C arasında ve hızlı değişmiyor, katalizör girişindeki NOx derişimi 1.500 ppm'in altında, biriken giriş NOx kütlesi en az 0,4 g. Hesaplanan ve ölçülen verim arasındaki fark 0,3'ü aştığında kod kaydediliyor. Sayfa bu değerlerin hangi motora ait olduğunu belirtmiyor; başka markalarda rakamlar farklı olacaktır.

Pencere dar olduğu için kodun ancak uygun bir sürüş koşulunda gelmesi, silindikten sonra da geri gelmesinin uzun sürmesi olası. Bu bir çıkarım; sayfa bunu doğrudan yazmıyor.

Volkswagen'in sırası: önce sıvı

Volkswagen'in 2011-2016 model 3.0 litre TDI Touareg için yayımladığı servis ipucu P20EE, P204F ve P207F'yi aynı başlıkta topluyor ve nedenin kötü AdBlue kalitesi olabileceğini söylüyor. İlk adım refraktometreyle sıvı derişimini ölçmek: karışım yüzde 32 civarında (artı eksi 1,5) olmalı; yüzde 30'un altında ya da 35'in üstünde çıkarsa sıvı değiştiriliyor. Derişim uygunsa kontrol ünitesindeki öbür arızalar önce giderilir. Bütün SCR arızaları kapandıktan sonra tanı menüsünden indirgeyici dozajı öğrenme değerleri sıfırlanır, indirgeyici kalitesi ve SCR verimi kontrolleri çalıştırılır.

Bu sıra katalizör değişimini sona itiyor. Ross-Tech sayfasındaki çözüm listesi de katalizör değişimini “verim geri getirilemiyorsa” diye son maddeye koyuyor; tek açık öncelik kuralı, NOx sensörü kodu da varsa önce onu çözmek.

Kalite kodunun arkasından sensör çıkabilir

P207F adıyla sıvıyı işaret ediyor, ama bir ağır vasıta üreticisinin bu kod için yayımladığı bülten olası nedenleri çok daha geniş sayıyor: az dozaj, tankta yanlış sıvı, SCR katalizörü, dozaj valfi, tıkalı filtre ve hidrokarbon dozajının fazla yakıt vermesi. Aynı bültenin sunduğu onarım ise katalizör öncesi ve sonrası NOx sensörlerinin değişimi ve bülten bunu en olası çözüm diye tarif ediyor. Yani kodun adı sıvıyı gösterse de çözüm sıvıda olmayabilir. O bülten ağır vasıta içindir; ama mantık binek araçlara da taşınabiliyor: önce ölç, sonra parça değiştir.

Mesaj ile kod aynı şey değil

Chrysler grubuna ait bir servis bülteni, P20E8 ve P20E9'u sistemi kısıtlama (inducement) moduna sokan kodlar arasında sayıyor ve “Service DEF System” (DEF sistemi servis istiyor) mesajının tek başına sıvının, pompanın ya da enjektörün arızalı olduğunu göstermediğini, yalnızca egzoz art arıtımını etkileyen bir kodun bulunduğunu belirtiyor. Bu yüzden mesajı değil, mesajı üreten kodu okumak gerekir. Geri sayım ve çalıştırma engeli mantığı ayrı bir konu.

Sitedeki AdBlue kayıtları katalizörü değil pompa modülünü gösteriyor

Sitede başlığında AdBlue, SCR ya da NOx sensörü geçen kayıtlar var (DPF, EGR ve AdBlue kategorisi içinde); bunların yaklaşık yüzde 60'ı Citroën ve Peugeot'ya ait. Bu sayım sitedeki kayıtlardan çıkıyor, filo istatistiği değil. Kayıtların onarım basamakları koddaki katalizör vurgusundan farklı bir tablo çiziyor: neredeyse tamamının çözümünde pompa modülü, tank ya da ikisi birden geçiyor; NOx sensörü yaklaşık dörtte birinde, SCR katalizörü ve dozaj enjektörü ise çok azında geçiyor. Pompa modülünde sızıntı ve kartta korozyon örneğini görmek için Citroën C-Elysée kaydına bakılabilir.

Servis ipucunun konusu olan Touareg kuşağının 3.0 TDI kaydı ve bir enjektör kristalleşmesi örneği:

AdBlue'lu ikinci el araçta yoklama

• AdBlue uyarısı daha önce verdi mi, ne zaman ve kaç kez? Satıcının anlatısı servis kayıtlarıyla doğrulanmalı.
• Pompa modülü, tank, NOx sensörü ya da SCR katalizörü değişti mi? Değişim faturası var mı, sonrasında öğrenme değerleri sıfırlandı mı?
• Tanı cihazıyla SCR ve NOx sensörü kodlarının yanında kod geçmişi okutulabilir mi? Kodların silindiğini tek başına görmek mümkün olmayabilir.
• Tanka AdBlue dışında bir sıvı konmuş ya da sıvı seyrelmiş olabilir mi? Refraktometre derişimi gösterir; yanlış ya da seyrelmiş sıvı bu ölçümde ortaya çıkar.