P0300 rastgele tekleme kodu: nedenleri ve kontrol sırası

Motor beyni (ECU) teklemeyi tek bir silindire bağlayamadığında ya da teklemenin birden çok silindire yayıldığını gördüğünde P0300'ü yazar. Kod bu yüzden bir parçayı değil bir dağılımı anlatır: teklemenin bir silindirde mi, bir sırada mı, hepsinde mi toplandığını bulmak, parça aramaktan önce gelir.

Motor arıza lambası yanıp sönüyorsa tekleme o anda sürüyor ve katalizöre zarar verecek düzeydedir. Hızlanma, yokuş ve yük bindirmeden en yakın servise git ya da aracı çektir. Lamba sabit yanmaya dönerse tekleme kesilmiştir, ama kod ve neden yerinde durur.

ECU “rastgele” derken ne görmüş olur

Çoğu sistem teklemeyi ayrı bir sensörle değil, krank mili hızındaki dalgalanmadan çıkarır: bir silindir payına düşen gücü üretemeyince krank o an yavaşlar ve ECU bunu silindir silindir hesaplar (VehicleServicePros). Sayım sabit devir pencerelerinde yapılır: katalizöre zarar verecek tekleme oranı 200 devirlik, emisyonu izin verilen sınırın üstüne çıkaracak oran 1.000 devirlik aralıklarla değerlendirilir. Kaliforniya'nın OBD II yönetmeliği, ilk durumda lambanın saniyede bir yanıp sönmesini, tekleme bitince sabit yanmasını ister (yönetmelik metni).

Hangi kodun saklanacağını da dağılım belirler. Aynı yönetmeliğe göre teklemelerin %90'ından fazlası tek silindirde toplanıyorsa üretici o silindirin kodunu (P0301, P0302 ve devamı) saklayabilir; iki ya da daha fazla silindirin her biri teklemelerin %10'undan fazlasını taşıyorsa çok silindirli kod, yani P0300 saklanmak zorundadır. Bu yüzdeler Kaliforniya kuralına ait; Avrupa'da onaylı araçlarda eşikler üreticinin kalibrasyonuna göre farklı olabilir. Kod listesindeki ayrım ise aynıdır: P0300 rastgele ya da çok silindirli tekleme, P0301 ve sonrası tek silindir.

Önce kodun çevresindeki kayıtlara bak

P0300 tek başına nadiren yeterlidir. Parça değiştirmeden önce tarayıcıdan şunları oku:

• Birlikte duran diğer kodlar. Rastgele tekleme ile P0171 ya da P0174 (fakir karışım) birlikte duruyorsa sorun yakıt-hava karışımındadır; P0400 serisi kodlar EGR sistemini gösterebilir (VehicleServicePros). Karışım ya da EGR kodları giderilmeden P0300 ile uğraşmak çoğu zaman boşunadır.
• Donmuş kayıt (freeze frame). Kod yazıldığı anda motor devri, yük ve soğutma suyu sıcaklığı saklanır. Teklemeyi aynı koşulda yeniden üretmek aramayı daraltır.
• Silindir başına tekleme sayacı. Birçok tarayıcı canlı tekleme sayısını ya da Mode $06 sonuçlarını gösterir; bazı markalarda tekleme verisi yalnızca bu yoldan okunur. Sayaç tek silindirde birikiyorsa durum aslında tek silindir arızasıdır; her silindirde birikiyorsa ortak sistemlere bakılır.
• Koşul. Yalnızca soğukta çıkan tekleme, motor ısınınca kapanan bir emme kaçağına işaret edebilir. MAF sensörü hatası da soğukta, MAF kodu üretmeden tekleme kodu verebilir. Üreticinin yazılım güncellemesi (TSB) bazı araçlarda yanlış tekleme kodunu giderebilir.

Yazılım nedeni teorik değil: sitedeki kayıtlardan biri Octavia 1.5 TSI'da düşük devirde ve soğuk motorda yazılım kalibrasyonundan kaynaklanan tekleme ve silkelenmeyi, üreticinin güncellemeyle düzelttiğini anlatıyor.

Dağılıma göre aramanın yönü

Sayaçlar ve koşul bilgisi, nereden başlanacağını seçmeye yarar. Aşağıdaki eşleştirmeler kural değil ipucudur:

• Tüm silindirlerde, düzenli: ortak sistemler. Yakıt basıncı, hava ölçümü ve emme kaçağı, EGR ya da kötü yakıt. Yanlış ısı değerli ya da yanlış tipte bir buji seti de tüm silindirlerde tekleme kodu üretebilir (VehicleServicePros).
• Yalnızca bir sıradaki silindirlerde (V ve boksör motorlar): o sıraya özgü kaçak, enjektör grubu ya da bobin devresi. P0171 ile P0174'ten yalnızca birinin birlikte durması bu yönü güçlendirir.
• Silindirden silindire sıçrayan: sıçrayan tekleme fakir karışıma ya da zayıf kıvılcıma işaret edebilir (VehicleServicePros).
• İki silindirde birlikte: bazı motorlarda tek bobin iki silindire hizmet eder. Sitedeki 1.4 Fire kayıtları hatalı bobinin çoğu zaman iki silindiri birden etkilediğini yazıyor; Kaliforniya ölçüsüyle iki silindirin her biri %10'u aşınca kod P0300'e döner.

Sahadaki karşılığı: Polo 1.4 16V'de bozulan bir bobin motoru üç silindire düşürüp titretiyor, Egea'nın 1.4 Fire motorunda ise bobin ve buji yaşlanması rölantide titreme ve ıskalama yapıyor.

Ucuzdan pahalıya kontrol sırası

Dağılım bir yön gösterdikten sonra maliyeti ve geri dönüşü hesaba katarak şu sırayı izle:

• 1. Bakım kaydı ve yazılım. Buji ve bobinin en son ne zaman, hangi tipte değiştiği; model için bilinen bir yazılım güncellemesi olup olmadığı.
• 2. Buji ve bobin. Üreticinin istediği buji tipi ve ısı değeri, elektrot aşınması, bobin soketi ve kablolar.
• 3. Emme ve hava ölçümü. Hortum ve conta kaçakları, karter havalandırma (PCV) hortumu, gaz kelebeği, MAF. Duman testi gözle görülmeyen kaçağı bulur.
• 4. Yakıt. Yakıt basıncı ve enjektör dengesi; zayıf ya da kirli enjektör ve düşük basınç rastgele tekleme üretebilir (VehicleServicePros).
• 5. EGR. EGR sistemi sorunları da rastgele tekleme nedenleri arasında sayılıyor; kod listesinde P0400 serisi varsa önce o ele alınır.
• 6. Mekanik. Kompresyon ve gerekirse sızdırmazlık testi. Motor marşla çevrilerek yapılan kompresyon testi bazı araçlarda yanlış tekleme kodu da yazabilir; testten sonra kodları silip yeniden değerlendir (VehicleServicePros).

Lamba sönükken tekleme bitmiş sayılmaz

Kodu silmek ECU'nun sayaçlarını sıfırlar, teklemeyi gidermez; tekleme sürüyorsa kod aynı sürüş koşulunda yeniden yazılır. Satın alma açısından önemli ayrıntı şu: emisyonu bozan ama katalizörü tehlikeye atmayan tekleme ilk sürüşte lambayı yakmaz, aynı arıza ikinci ardışık sürüşte görülünce yakar (VehicleServicePros). Yani kısa bir test sürüşünde lambanın sönük olması tekleme olmadığını kanıtlamaz.

Rölantide düzensizlik, soğuk çalıştırmada titreme ve gazda silkelenme test sürüşünde dikkat edilecek belirtilerdir. Hata belleği temiz görünüyorsa satıcının kodları kısa süre önce silmiş olabileceğini de hesaba kat. Test sürüşü ve evrak kontrolünün geri kalanı ekspertiz yazısında toplu olarak var.